Ρευματοειδής αρθρίτιδα: Τι είναι και πως αντιμετωπίζεται

Γράφει για τη ρευματοειδής αρθρίτιδα η  Χρύσα Ευσταθίου, φαρμακοποιός με 6 χρόνια εμπειρία σε φαρμακεία και τον τελευταίο 1,5 χρονο εργάζεται στο Pharmacy295. Με τις συμβουλές της προσπαθεί να δώσει λύσεις σε θέματα υγείας και ομορφιάς. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια χρόνια συστηματική αυτοάνοση ασθένεια, η οποία εκδηλώνεται κυρίως στις αρθρώσεις, ωστόσο μπορεί να συνοδεύεται με αλλοιώσεις και καταστροφές και σε άλλα όργανα, όπως μάτια, δέρμα, καρδιά και πνεύμονες κ.ά. Είναι ιδιαίτερα συχνή και επηρεάζει όλους τους τομείς της καθημερινότητας του ασθενούς.

Ρευματοειδής αρθρίτιδα και πνεύμονες

Στους πνεύμονες μπορεί να επηρεάσει ξεχωριστά όλες τις δομές τους και μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους όπως:

1. Διάμεσος Πνεύμονας ή ILD
2. Πνευμονική Υπέρταση
3. Υπεζωκοτική νόσος
4. Ρευματοειδής όζος
5. Πύκνωση και απόφραξη αεραγωγών

Ως συνέπεια των παραπάνω, ο ασθενής εμφανίζει δυσκολία στην αναπνοή και αύξηση πνευμονικής πίεσης. Αλλοιώσεις του πνεύμονα μπορούν να προκληθούν, επιπρόσθετα, από τη χρήση Μεθοτρεξάτης, η οποία αποτελεί κλασικό αντιρρευματικό φάρμακο.

Συμπτώματα

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι επίμονη και εξελισσόμενη νόσος, η οποία αρχικά εκδηλώνεται ως ελαφρύς πόνος στις αρθρώσεις, εξελίσσεται με εντονότερο πόνο και δυσκαμψία και σε τελικό στάδιο ως παραμόρφωση των αρθρώσεων και αναπηρία. Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

• Πρωινή δυσκαμψία
• Πόνος και οίδημα στις αρθρώσεις
• Κόπωση
• Πίεση των νεύρων (σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, ωλένιανευρίτιδα κλπ.)
• Βλαισό μεγάλο δάχτυλο (κότσι)
• Εξωαρθρικά συμπτώματα σε μάτια και καρδιά.

Η ασθένεια εκδηλώνεται συνήθως σε ασθενείς 35-50 ετών. Αρκετά συχνή (1 στα 1000 παιδιά) είναι και η νεανική (ιδιοπαθής) ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα

Η νεανική αρθρίτιδα είναι ένα χρόνιο νόσημα, που εκδηλώνεται με φλεγμονή των αρθρώσεων σε ασθενείς μικρότερους από 16 ετών και η αιτιολογία της είναι άγνωστη. Ταυτόχρονα, μπορεί να πληγούν τα μάτια και να εμφανιστεί πυρετός ή/και εξάνθημα. Σε ποσοστό των νεαρών ασθενών τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν κατά την ενηλικίωση.

Αίτια

Σε γενικές γραμμές η ασθένεια φαίνεται να έχει γενετική βάση, ενώ επίσης μπορεί να ευθύνονται και παράγοντες όπως το  κάπνισμα ή διάφορες μολυσματικές ασθένειες.

Θεραπεία

Δεν έχει αναπτυχθεί θεραπεία για την εξάλειψη της νόσου. Οι φαρμακευτικές αγωγές που ακολουθούνται απλά επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου και περιορίζουν τις βλάβες των αρθρώσεων. Σε κάθε περίπτωση η ταχύτερη διάγνωση και έναρξη της αγωγής, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Φαρμακευτική Αγωγή

Η φαρμακευτική αγωγή που προτείνεται σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα, περιλαμβάνει:

• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ)
• Στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (κορτιζόνη).
• Αντιρρευματικά φάρμακα, τα τροποποιητικά της νόσου (DMARDS), πχ Υδροξυχλωροκίνη, Μεθοτρεξάτη, Σουλφασαλαζίνη
• Ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, όπως Αζαθειοπρίνη,Λεφλουνομίδη, Κυκλοσπορίνη
• Βιολογικές θεραπείες όπως Αδαλιμουμπάμπη, Σερτολιζουμάμπη πεγκυλιωμένη, Ετανερσέπτη,Γκολιμουμάμπη, Ινφλιξιμάμπη, Αμπατασέπτη, Ριτουξιμάμπη, Τοσιλιζουμάμπη. Οι βιολογικές θεραπείες ενδείκνυνται όταν ο ασθενής δεν ανταποκρίνεται στις συμβατικές θεραπείες

Η μη φαρμακευτική αντιμετώπιση, περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία και χειρουργείο.

Ρευματοειδής αρθρίτιδα και διατροφή

Ως προς τη διατροφή, είναι σημαντικό να περιοριστούν τα κορεσμένα λιπαρά και να υπάρχει αυξημένη πρόσληψη ακόρεστων λιπαρών και αντιοξειδωτικά ουσιών. Η διατροφή ρευματικών ασθενών θα πρέπει να περιλαμβάνει φρούτα και λαχανικά, τα οποία παρέχουν στον οργανισμό αντιοξειδωτικά (βιταμίνες C,A, και Ε) και φυτικές ίνες. Τα αντιοξειδωτικά βοηθούν στην προαγωγή του ανοσοποιητικού συστήματος και τον περιορισμό της φλεγμονής.  Οι φυτικές ίνες είναι υπεύθυνες για την καλή υγεία του εντέρου, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε φλεγμονώδεις αντιδράσεις. Το ελαιόλαδο, επίσης, είναι μια τροφή, η οποία χάρη στην ελαιοκανθάλη που περιέχει, εμφανίζει δράση παρόμοια με των μη στεροειδή αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Η αυξημένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος, επιπλέον, έχει ενοχοποιηθεί ότι αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Συμπληρώματα και Ρευματοειδής Αρθρίτιδα

Υπάρχουν αρκετά συμπληρώματα διατροφής, τα οποία μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητα των ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα. Τέτοια είναι:

1. Αντιοξειδωτικά: Περιορίζουν τη φλεγμονή και μειώνουν τον πόνο (βιταμίνη C, Κερσετίνη, Ρουτίνη, Βιταμίνη Ε, Σελήνιο)
2. Ιχθυέλαια- Ωμέγα 3 λιπαρά οξέα: μειώνουν τη φλεγμονή και ενισχύουν την ανοσολογική λειτουργία.
3. Βιταμίνη D: ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και έχει αντιφλεγμονώδη δράση. Συνίστανται σε υψηλές δόσεις, λόγω της μειωμένης ευαισθησίας των ρευματικών ασθενών στην βιταμίνη D.
4. Φύλλα τσουκνίδας (Nettle leaf). Λειτουργούν όπως τα αντιαρθριτικάφάρμακα, δηλαδή μπλοκάρουν τους παράγοντες του ανοσοποιητικού συστήματος που επιτίθενται στο χόνδρο, ενώ παράλληλα ενισχύουν τη δράση των ΜΣΑΦ.
5. Κουρκουμίνη: προέρχεται από τον κουρκουμά και έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική δράση.

Άλλα συμπληρώματα που μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου και να περιορίσουν την εμφάνιση των συμπτωμάτων είναι: η βρομελίνη, το άγριο τριαντάφυλλο, ginger, κάνναβη.

Ρευματοειδής αρθρίτιδα και αιθέρια έλαια

Επιπλέον της λήψης φαρμακευτικής αγωγής και συμπληρωμάτων διατροφής, μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα αιθέρια έλαια για την τοπική ανακούφιση των συμπτωμάτων, του οιδήματος και του πόνου. Τέτοια είναι το έλαιο χαμομηλιού, δενδρολίβανου, τζίντζερ, κουρκουμά, μαντζουράνας και μέντας. Σημειώνεται ότι αυτά δεν πρέπει να έρθουν σε απευθείας επαφή με το δέρμα, αλλά αραιωμένα σε ένα έλαιο- βάση (ελαιόλαδο, αμυγδαλέλαιο, λάδι jojoba).

Αντιμετώπιση συμπτωμάτων

Από όλα τα παραπάνω καθίσταται σαφές, ότι η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια δύσκολη κατάσταση που δυσχεραίνει σημαντικά τη ζωή των ασθενών που πάσχουν από αυτήν. Ωστόσο, υπάρχουν πρακτικές που μπορούν να περιορίσουν τις ανεπιθύμητες συνέπειες στην καθημερινότητά του ασθενούς και να επιβραδύνουν την εξέλιξη της ασθένειας. Αυτές περιλαμβάνουν:

• Έγκαιρη διάγνωση
• Υιοθέτηση ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής, που περιλαμβάνει διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά και "καλά" λιπαρά
• Ήπια άσκηση
• Επαρκή ξεκούραση
• Λήψη κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής
• Ενίσχυση του πάσχοντα με συμπληρώματα διατροφής που μειώνουν τη φλεγμονή και θωρακίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα

Στο Pharmacy295 θα βρεις συμπληρώματα διατροφής και προϊόντα που θα σε βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της νόσου.