Ορμονική ακμή: Από τι προκαλείται και πως θα την αντιμετωπίσεις

Εκεί που αφήσαμε πίσω την εφηβεία και ατενίζαμε με χαρά ένα μέλλον, χωρίς τα ενοχλητικά  σπυράκια, κάνει την εμφάνιση της η ορμονική ακμή! Η ορμονική ακμή μπορεί να εμφανιστεί στα 20, τα 30 ακόμη και τα 40 και να επηρεάσει τόσο εκείνους, που έχουν βιώσει κυστικές εξάρσεις στο παρελθόν, όσο και εκείνους που δεν είχαν αντιμετωπίσει ακμή στο παρελθόν. Αν η ορμονική ακμή χτύπησε και τη δίκη σου πόρτα, μην απογοητεύεσαι. Γι αυτό είμαστε εμείς εδώ, για να σου πούμε πως να την αντιμετωπίσεις!

Τι είναι όμως η ορμονική ακμή;

Οτιδήποτε προκαλεί διακυμάνσεις στα επίπεδα των ορμονών, μπορεί να προκαλέσει ορμονική ακμή. Αφορά κυρίως τις γυναίκες, οι οποίες βιώνουν περισσότερες ορμονικές διακυμάνσεις από τους άνδρες. Για την ακρίβεια, περισσότερο από το 50% των γυναικών, μεταξύ 20 και 29 ετών και το 25% των γυναικών ηλικίας 40 έως 49 ετών έχουν ορμονική ακμή. 

Η ορμονική ακμή εντοπίζεται συχνά σε διαφορετικές περιοχές του προσώπου, ανάλογα με την ηλικία. Στους εφήβους, συνήθως εμφανίζεται στο μέτωπο, τη μύτη και το πηγούνι, ενώ στους ενήλικες παρουσιάζεται στο κάτω μέρος του προσώπου, τα μάγουλα και τη γνάθο. Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστούν και σπυράκια στο σωμα, στο στήθος, τον λαιμό, την πλάτη και τους ώμους. 

Κατά καιρούς, η ακμή μπορεί να παρουσιαστεί ως λευκά και μαύρα στίγματα ή στην  πιο σοβαρή μορφή της, την κυστική ακμή, που σχηματίζει κύστες, γεμάτες πύον βαθιά κάτω από το δέρμα. Η ακμή μπορεί συχνά να έρχεται και να φεύγει, ανάλογα με τις αλλαγές στα ορμονικά επίπεδα του οργανισμού.

Αιτίες ορμονικής ακμής

Οι αιτίες της ορμονικής ακμής είναι πολλαπλές και περιλαμβάνουν ορμονικές διακυμάνσεις, όπως οιστρογόνα, προγεστερόνη και ανδρογόνα (τεστοστερόνη), οι οποίες επηρεάζουν την υπερβολική παραγωγή σμήγματος - μια λιπαρή ουσία, που μπορεί να φράξει τους πόρους του δέρματος. Επιπλέον, τα φραγμένα κύτταρα δέρματος, τα οποία συσσωρεύονται στους πόρους, μπορούν να προκαλέσουν την εμφάνιση ακμής. Τέλος, τα βακτήρια Propionibacterium acnes ευδοκιμούν στους φραγμένους πόρους, προκαλώντας ερεθισμούς και φλεγμονές, που μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση της ακμής.

Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση ακμής

Η κύρια αιτία της ορμονικής ακμής, είναι προφανώς οι ορμόνες. Ωστόσο υπάρχουν κάποιοι παράγοντες, που την επιδεινώνουν.  Οι κυριότεροι είναι: 

Έμμηνος ρύση

Η ορμονική ακμή μπορεί να αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου, κατά τη διάρκεια της έμμηνου ρύσης, ακόμη και λίγες μέρες μετά το τέλος της. Ενίοτε η επιδερμίδα μπορεί να καθαρίσει μεταξύ των περιόδων, αλλά σε ορισμένες γυναίκες η φλεγμονή παραμένει ακόμη και όταν τα επίπεδα των ορμονών επανέλθουν στο φυσιολογικό. 

Εγκυμοσύνη

Όταν εμφανίζεται ορμονική ακμή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, είναι συνήθως χειρότερη κατά το πρώτο τρίμηνο. Έπειτα υποχωρεί για μερικούς μήνες και παρουσιάζει έξαρση καθώς πλησιάζει ο τοκετός. Συνήθως, υποχωρεί μετά τον τοκετό, αλλά μπορεί να επανέλθει κατά την έμμηνο ρύση. 

Αύξηση σωματικού βάρους

Η αλληλεπίδραση μεταξύ παχυσαρκίας και ακμής έχει αναδειχθεί μέσω διαφόρων μελετών. Μία  έρευνα, που δημοσιεύτηκε το 2006 και περιλάμβανε 3.300 εφήβους, απέδειξε τη συσχέτιση ανάμεσα στην παχυσαρκία και την ακμή, εξαιτίας της αυξημένης παραγωγής ανδρογόνων. Το άγχος που συνδέεται με το υπερβολικό βάρος μπορεί να επιδεινώσει την ακμή, ιδίως στα κορίτσια. 

Μια νεότερη μελέτη, με 3.600 εφήβους, επιβεβαιώνει τη σύνδεση αυτή, υπογραμμίζοντας τον αυξημένο κίνδυνο για ακμή σε υπέρβαρους και παχύσαρκους εφήβους, κυρίως κορίτσια. Επίσης, η συνύπαρξη παχυσαρκίας και άγχους συντελεί στην υπερέκκριση ορμονών του στρες, που επιδεινώνουν την ακμή. Κατά συνέπεια, τα κορίτσια που αντιμετωπίζουν αυτά τα προβλήματα βιώνουν συχνότερα έντονη ακμή, ενώ η ψυχολογική πίεση μπορεί να επιδεινώσει το άγχος τους. 

Εμμηνόπαυση

Κατά την εμμηνόπαυση τα επίπεδα των οιστρογόνων μειώνονται, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει ορμονική ακμή. 

Κακή διατροφή

Μελέτες έχουν αποδείξει ότι το γάλα συμβάλλει στην ακμή. Πρόσφατη ανάλυση μελετών έδειξε ότι και το γάλα και η αποβουτυρωμένη του μορφή αυξάνουν τις πιθανότητες ακμής, αλλά όχι το τυρί και το γιαούρτι. Ο ένοχος πίσω από αυτό είναι η ορμόνη IGF-1 (σωματομεδίνη), που βρίσκεται στο γάλα.

 Τα κορεσμένα και τα trans λιπαρά, από την κατανάλωση πρόχειρου φαγητού συμβάλλουν, επίσης, στην ακμή. Η σχέση της σοκολάτας με την ακμή είναι γνωστή, χωρίς σαφή εξήγηση. Τέλος, η υψηλή γλυκαιμική διατροφή σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα ορμονών και οξειδωτικό στρες, προκαλώντας ακμή.

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS)

Οι πολυκυστικές ωοθήκες μπορεί να διαταράξουν τα επίπεδα ορμονών στο σώμα και να δημιουργήσουν μια περίσσεια ανδρικών ορμονών, γνωστών ως ανδρογόνων. 

Έλλειψη ύπνου

Κατά τη διάρκεια του ύπνου, τα επίπεδα κορτιζόλης μειώνονται, ενώ όταν ο ύπνος είναι ανεπαρκής, παραμένουν υψηλά. Αυτή η ανισορροπία μπορεί να δυσχεράνει την επούλωση των πληγών, να προωθήσει την πρόωρη γήρανση και να οδηγήσει στην εκδήλωση ακμής.

Άγχος 

Η ορμόνη του στρες κορτιζόλη μπορεί, επίσης, να παίξει ρόλο στην ορμονική ακμή, επειδή προκαλεί φλεγμονή σε όλο το σώμα, συμπεριλαμβανομένου του δέρματος. 

Φαρμακευτική αγωγή

Διάφοροι τύποι φαρμάκων μπορούν να προκαλέσουν ορμονική ακμή, όπως: κορτικοστεροειδή, φάρμακα για την αρτηριακή πίεση και διεγερτικά για καταστάσεις όπως η ΔΕΠΥ, που ενδέχεται να αυξήσουν τα επίπεδα κορτιζόλης. Επίσης, η διακοπή αντισυλληπτικής αγωγής, μπορεί να οδηγήσει σε ακμή, λόγω των αλλαγών στα επίπεδα ορμονών. 

Διάγνωση

Μετά την κλινική εξέταση από δερματολόγο, γίνεται αξιολόγηση των συμπτωμάτων της ακμής. Ακολούθως, πραγματοποιούνται εξετάσεις αίματος για τον έλεγχο των επιπέδων ορμονών, συμπεριλαμβανομένων των LH, FSH, προλακτίνης, ινσουλίνης και SHBG. Τέλος, μια εξέταση σιέλου διενεργείται για τον έλεγχο των βακτηρίων Propionibacterium acnes, τα οποία συχνά σχετίζονται με την εμφάνιση της ακμής.

Πώς θα αντιμετωπίσετε την ακμή!

Για εξατομικευμένη διάγνωση και θεραπεία προτείνουμε πάντα να συμβουλευτείτε έναν δερματολόγο. 

Υπάρχουν πολλές επιλογές για τη θεραπεία της ακμής. Σε περιπτώσεις ήπιας ακμής που οφείλονται σε προσωρινή αλλαγή στις ορμόνες, μπορούν να χρησιμοποιηθούν τζελ, λοσιόν και κρέμες που περιέχουν υπεροξείδιο του βενζοϋλίου, σαλικυλικό οξύ και ρετινοειδή για την αντισηπτική και αντιφλεγμονώδη δράση τους. Επιπλέον, φυτικά προϊόντα, όπως το έλαιο τεϊόδεντρου και η πρόπολη μπορούν να βοηθήσουν, ενώ ο τακτικός καθαρισμός του προσώπου με ήπιο καθαριστικό, όπως το Effaclar Gel της La Roche-Posay, είναι σημαντικός. 

Είναι σημαντικό να χρησιμοποιείτε, μη φαγεσωρογόνα καλλυντικά και να αποφεύγετε να αγγίζετε το πρόσωπό σας, για να αποφύγετε τη μετάδοση βακτηρίων. Γενικές οδηγίες, όπως η αποφυγή αγγίγματος του προσώπου και η τακτική αλλαγή των μαξιλαροθηκών σας, προάγουν την υγεία του δέρματος, ενώ η τακτική άσκηση συμβάλλει στη βελτίωση της γενικής κατάστασης του δέρματος.

Υπάρχουν συμπληρώματα διατροφής τα οποία μπορούν να βοηθήσουν στην άκμή όπως:

• Ψευδάργυρος: Τα συμπληρώματα διατροφής ψευδαργύρου μπορούν, επίσης, να βοηθήσουν καθώς ο ψευδάργυρος έχει αντιφλεγμονώδη δράση, ρυθμίζει την παραγωγή σμήγματος και βοηθά την επούλωση των πληγών. 

• Πράσινο Τσάι: Το πράσινο τσάι περιέχει αντιοξειδωτικά, βοηθά στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών και μειώνουν τη φλεγμονή.

• Συμπλεγμα βιταμινων B: To σύμπλεγμα βιταμινών B βοηθούν στη ρύθμιση των ορμονών, μειώνουν το άγχος και βελτιώνουν την υγεία του δέρματος.

• Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα: Έχει αντιφλεγμονώδη δράση, μειώνει την παραγωγή σμήγματος και βελτιώνουν την υγεία του δέρματος. 

• Προβιοτικά: Βελτιώνουν την υγεία του εντέρου, ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και μειώνουν τη φλεγμονή.

Διατροφή και ορμονική ακμή

Ορισμένες τροφές, ιδιαίτερα αυτές που καταπολεμούν τη φλεγμονή, μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη της ακμής. Συγκεκριμένα, τροφές φυτικής προέλευσης, μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση της φλεγμονής για ένα πιο καθαρό δέρμα. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μπορούν, επίσης, να βοηθήσουν στη μείωση της φλεγμονής του δέρματος. 

Μια διατροφή, πλούσια σε φυτικές ίνες, ακόρεστα λιπαρά, πολυφαινόλες και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και αντιοξειδωτικά, καταπολεμά τη φλεγμονή και μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη ακμής. Επίλεξε τα τρόφιμα με αντιφλεγμονώδη δράση όπως: κριθάρι, σολομός, ντομάτες, φράουλες, αμύγδαλα, ελαιόλαδο, σπανάκι, τόνος και πορτοκάλια. 

Εν αντιθέσει, η υπερβολική κατανάλωση ορισμένων τροφίμων, μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη φλεγμονή. Τα τρόφιμα που είναι οι συνήθεις ύποπτοι για την επιδείνωση της ακμής είναι:

• Ζάχαρη

• Γάλα

• Επεξεργασμένοι υδατάνθρακες

• Κόκκινο Κρέας

Φυσικά, δεν λέμε να τα αφαιρέσεις εντελώς από τη διατροφή σου, αρκεί να μην το παρακάνεις. Στο Pharmacy295, θα βρείτε μεγάλη ποικιλία προϊόντων που θα σε βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά την ακμή.    

Τοπ 5 Κρέμες για την ορμονική ακμή!

1.La Roche Posay Effaclar K+

Η Effaclar K (+) της La Roche-Posay, αποτελεί καθημερινή φροντίδα ανανέωσης με αντιοξειδωτική δράση.  Είναι κατάλληλη για την αντιμετώπιση της λιπαρότητας, των μαύρων στιγμάτων και του ανομοιόμορφου ανάγλυφου της επιδερμίδας.

2.AVENE - CLEANANCE Comedomed - 30ml

Με το Cleanance Comedomed, η Eau Thermale Avène προτείνει μία εντελώς διαφορετική προσέγγιση, απολύτως καινοτόμα. Δρώντας στο αόρατο επίπεδο των ατελειών, σπάει τον φαύλο κύκλο εμφάνισης των σπυριών για ένα πιο καθαρό δέρμα, τώρα και για πολύ καιρό.

Το Cleanance Comedomed της Avene, μειώνει τα μικρά σπυράκια και τα μαύρα στίγματα και περιορίζει την εμφάνιση νέων ατελειών και παρεμποδίζει την επανεμφάνιση τους.

3.FREZYDERM - AC-NORM Aquatic Cream - 50ml Oily/Acne-prone skin

Η κρέμα προσώπου AC-Norm Aquatic Cream της Frezyderm είναι κατάλληλη για την ήπια, μέτρια και σοβαρή ακμή.

4.BODERM - ACMED Azelaic Acid 20% Cream - 75ml

Η Acmed Azelaic Acid 20% Cream της Boderm, διορθώνει τις ατέλειες του λιπαρού δέρματος, καθώς χρησιμοποιεί την λευκαντική ουσία Αζελαϊκό Οξύ (20%).

5.DUCRAY - KERACNYL Repair Creme Compensatrice

Η Keracnyl Repair, της Ducray, είναι η μόνη αποστειρωμένη φροντίδα αντιστάθμισης, με εντατική δράση επανόρθωσης και καταπράυνσης με 48ωρη διάρκεια. Χάρη στην σύστασή της, η Ducray Keracnyl Repair ενυδατώνει και βοηθά το δέρμα να προστατεύεται από τις βλαβερές επιδράσεις των ελεύθερων ριζών, ενώ καταπραΰνει το αίσθημα τραβήγματος και τους ερεθισμούς.

10 tips για την αντιμετώπιση της ακμής

Πηγές:

Aghasi, M., Golzarand, M., Shab-Bidar, S., Aminianfar, A., Omidian, M. and Taheri, F., 2019. Dairy intake and acne development: A meta-analysis of observational studies. Clinical Nutrition, 38(3), pp.1067-1075.