Κεφίρ: Το ελιξήριο της μακροζωίας

Τι είναι το κεφίρ;

Το κεφίρ, δημιουργήθηκε πριν από χιλιάδες χρόνια στα βουνά του Καυκάσου και έχει συνδεθεί με την εκπληκτική μακροζωία των φυλών που ζουν εκεί. Η θεωρία αυτή, προσέλκυσε αρχικά το ενδιαφέρον των λαών της Δυτικής Ευρώπης, με αποτέλεσμα να αυξηθεί κατακόρυφα η κατανάλωση του. Σήμερα παράγεται και καταναλώνεται σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο.

Το κεφίρ είναι ένα ελαφρώς όξινο ρόφημα, που παράγεται από τη ζύμωση του γάλακτος. Μοιάζει με πόσιμο γιαούρτι, αλλά έχει πολύ μεγαλύτερη περιεκτικότητα προβιοτικών. Παρασκευάζεται από οποιονδήποτε τύπο γάλακτος (αγελαδινό, πρόβειο, κατσικίσιο κ.α.) και περιλαμβάνει τη ζύμωση του γάλακτος με τους σπόρους του κεφίρ. Έχει ξινή γεύση και υφή παρόμοια με γιαούρτι και διατίθεται σε διάφορες γεύσεις, σκέτο ή με φρούτα, ξηρούς καρπούς, δημητριακά. Οι σπόροι του, έχουν την όψη μικρού κουνουπιδιού και αποτελούν καλλιέργειες ζυμομυκητών και βακτηρίων γαλακτικού οξέος. Συγκεκριμένα, ο πολυσακχαρίτης που περιέχει η μάζα των σπόρων του κεφίρ, έχει αποδειχθεί ότι είναι μοναδικός και του έχει δοθεί το όνομα kefiran. 

Τα οφέλη του Κεφίρ για την υγεία

Το κεφίρ, ένα ρόφημα με πλήθος ευεργετικών ιδιοτήτων, φημίζεται για τα πολλαπλά οφέλη που προσφέρει στον ανθρώπινο οργανισμό. Συγκεκριμένα, οι ποικίλες ιδιότητες του κεφίρ περιλαμβάνουν:

Βελτιώνει την υγεία των οστών

Είναι εξαιρετικά πλούσιο σε ασβέστιο και βιταμίνης Κ, τα οποία είναι απαραίτητα για την οστική υγεία.

Συμβάλλει στην αντιμετώπιση πεπτικών προβλημάτων

Τα υγιή βακτήρια που περιέχονται στο κεφίρ, βοηθούν τόσο στη διαδικασία της πέψης, όσο και σε άλλα γαστροοισοφαγικά θέματα (διάρροια, δυσκοιλιότητα, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου). Τα προβιοτικά συμβάλλουν στη θεραπεία του φουσκώματος, των κραμπών, των αερίων κ.α. Επιπρόσθετα, ρυθμίζουν την ισορροπία της εντερικής χλωρίδας, η οποία μπορεί να έχει διαταραχθεί από τη λήψη αντιβιοτικών.

Ρυθμίζει τη χοληστερίνη

Οι μικροβιακοί πολυσακχαρίτες που παράγονται από τη μικροχλωρίδα του κεφίρ, έχουν την ιδιότητα να μειώνουν το επίπεδο της χοληστερόλης στο αίμα, προστατεύοντας τον οργανισμό από καρδιαγγειακές παθήσεις.  

Έχει αντιφλεγμονώδη δράση

Λόγω της αντιφλεγμονώδης ιδιότητας του, βοηθάει σε καταστάσεις όπως γαστρίτιδα, παγκρεατίτιδα, έκζεμα, έλκος στομάχου, ψωρίαση, ρευματισμούς, αρθρίτιδα, ουρική αρθρίτιδα, οστεοπόρωση και αναιμία.

Διαθέτει ισχυρές αντιβακτηριακές ιδιότητες

Το προβιοτικό Lactobacillus kefiri καθώς και ο υδατάνθρακας kefiran, το οποία υπάρχουν μόνο στο κεφίρ, αναστέλλει την ανάπτυξη διαφόρων επιβλαβών βακτηρίων, όπως της σαλμονέλας, του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού και του E. Coli.

Βοηθάει στην αντιμετώπιση δερματικών παθήσεων

Το δέρμα συχνά είναι το πρώτο πράγμα που αποκαλύπτει σημάδια κακής υγείας. Το κεφιρ αποκαθιστώντας τη φυσική ισορροπία του εντέρου με προβιοτικά, καταπολεμά δερματικές παθήσεις όπως η ακμή, η ψωρίαση, η ατοπική δερματίτιδα και η ροδόχρους ακμή. Σε μια μελέτη του 2021, οι επιστήμονες αξιολόγησαν τα οφέλη του σπιτικού κεφίρ για την ανακούφιση των συμπτωμάτων σε άτομα με φλεγμονώδεις δερματικές παθήσεις. Τα άτομα που κατανάλωσαν κεφίρ είχαν βελτιωμένη λειτουργία του δερματικού φραγμού, που σημαίνει ότι το δέρμα τους ήταν πιο δυνατό και προστατευμένο από επιβλαβείς ουσίες όπως αλλεργιογόνα, τοξικές χημικές ουσίες και παράγοντες που προκαλούν λοιμώξεις. Όσοι στην ομάδα της ατοπικής δερματίτιδας παρουσίασαν επίσης ανακούφιση από τα συμπτώματα.

Πιο συγκεκριμένα για την ψωρίαση, η έρευνα έχει δείξει μια σχέση μεταξύ της υγείας του εντέρου και της υγείας του δέρματος. Τα προβιοτικά χρησιμοποιούνται συχνά για τη θεραπεία άλλων τύπων αυτοάνοσων καταστάσεων, όπως ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ, γνωστός απλά ως λύκος), η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η ελκώδης κολίτιδα και η νόσος του Crohn.

Είναι κατάλληλο για όσους έχουν δυσανεξία στη λακτόζη

Τα βακτήρια του γαλακτικού οξέος σε ζυμωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα (όπως το κεφίρ και το γιαούρτι) μετατρέπουν τη λακτόζη σε γαλακτικό οξύ, με αποτέλεσμα το τελικό ρόφημα να περιέχει πολύ λιγότερη λακτόζη από το γάλα. Επιπρόσθετα, περιέχει, ένζυμα που βοηθούν τον οργανισμό στη διάσπαση της λακτόζης ρόφημα κεφίρ

Επιδρά θετικά στο νευρικό σύστημα

Συμβάλλει στην ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, εξαιτίας του αμινοξέος τρυπτοφάνη που περιέχει. Ομοίως και η βιταμίνη Β1 που περιέχει, συνδέεται με την υγεία των νεύρων, καθώς η έλλειψη της έχει αρνητικές επιπτώσεις στο νευρικό μας σύστημα.

Βοηθάει στη διαχείριση βάρους

Αποτελεί καλή επιλογή για άτομα που θέλουν να διαχειριστούν το βάρος τους, καθώς τα προβιοτικά επιταχύνουν τον μεταβολισμό και βοηθούν στην καύση του λίπους.

Ενδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα

Το κεφίρ συμβάλλει στην αύξηση του αριθμού και της δραστηριότητας των ανοσοκυττάρων, επομένως υπάρχουν περισσότερα βακτήρια και ζυμομύκητες για τον εντοπισμό και την εξάλειψη επιβλαβών βακτηρίων. Αυτό που κάποτε θεωρούνταν μυστηριώδες ελιξήριο του Καυκάσου, έχει μπει πλέον στη σύγχρονη διατροφή παγκοσμίως. Εν κατακλείδι, από την αρχαία προέλευσή του έως σήμερα, το κεφίρ θεωρείται υπερτροφή που έχει εμπλουτίσει την υγεία της ανθρωπότητας.

Βοηθά στη διαχείριση του σακχάρου στο αίμα

Εάν έχετε διαβήτη τύπου 2, η προσθήκη κεφίρ στη διατροφή σας μπορεί να σας βοηθήσει. Η έρευνα δείχνει ότι η κατανάλωση κεφίρ μπορεί να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα νηστείας και μπορεί να σας βοηθήσει να ελέγξετε άλλους δείκτες που σχετίζονται με τον διαβήτη, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη και η αρτηριακή πίεση, αλλά χρειαζόμαστε περισσότερη έρευνα για να γνωρίζουμε με βεβαιότητα.

Βοηθά στην μείωση του στρες

Η κατανάλωση Κεφιρ μπορεί να σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε καλύτερα στρεσογόνες καταστάσεις. Τουλάχιστον, αυτό βρήκε μια εργαστηριακή μελέτη για το κεφίρ. Το προβιοτικό ρόφημα άλλαξε τη σύνθεση των βακτηρίων του εντέρου, μετατοπίζοντάς το προς εκείνα τα βακτήρια που παράγουν γάμμα-αμινοβουτυρικό οξύ (GABA). Αυτό το αμινοξύ έχει ηρεμιστική επίδραση στον εγκέφαλό μας, βοηθώντας σας να χαλαρώσετε.

Διατροφικό Προφίλ

Το κεφίρ είναι προϊόν υψηλής βιολογικής και θρεπτικής αξίας.

 Αναλυτικότερα:

• Είναι γεμάτο με προβιοτικά μέταλλα και αμινοξέα.

• Περιέχει πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, οι οποίες είναι εύκολα αφομοιώσιμες από τον οργανισμό.

• Είναι καλή πηγή ασβεστίου, φωσφόρου και μαγνησίου, λόγω του γάλακτος που περιέχει.

• Είναι πλούσιο σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β (βιταμίνες B12, B2), Βιταμίνη D.

• Αποτελεί εξαιρετική πηγή βιοτίνης, που συμβάλλει στην αφομοίωση των άλλων βιταμινών Β από το σώμα.

• Έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε λακτόζη

• Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση κεφίρ θα μπορούσε να έχει πιθανές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

• Είναι σχετικά χαμηλό σε θερμίδες και υδατάνθρακες, καθιστώντας την κατάλληλη επιλογή για όσους παρακολουθούν το βάρος τους ή αντιμετωπίζουν τον διαβήτη. Περιέχει περίπου 100 θερμίδες, 9 γραμμάρια πρωτεΐνης,  7-8 γραμμάρια υδατανθράκων και 3-6 γραμμάρια λίπους. 

Πώς να εντάξετε το κεφίρ στη διατροφή σας:

Για να εντάξετε το κεφίρ στη διατροφή σας, μπορείτε να το φτιάξετε στο σπίτι ή να το αγοράσετε έτοιμο από super market ή κατάστημα με βιολογικά προϊόντα. Μπορείτε να το απολαύστε σκέτο ή σε smoothies, σάλτσες, ντρέσινγκ, κέικ, μπισκότα, γλυκά, και άλλα. Δοκιμάστε το με φρούτα, μέλι, δημητριακά, ακόμα και με ξηρούς καρπούς για περισσότερη ποικιλία στη γεύση και τη διατροφή σας

Πως να φτιάξετε Κεφίρ στο σπίτι

Το κεφίρ είναι εκπληκτικά εύκολο να το φτιάξετε. Το μόνο που χρειάζεστε είναι λίγο γάλα, ένα γυάλινο βάζο και κόκκους κεφίρ, τα οποία μπορείτε να αγοράσετε online.

Συνταγή για σπιτικό κεφίρ:

• Τοποθετήστε μερικά κουταλάκια του γλυκού κόκκους κεφίρ και 1 φλιτζάνι γάλα σε ένα γυάλινο βάζο. Αυτή είναι μια φορά όπου το πλήρες γάλα είναι καλύτερο. δίνει στο κεφίρ καλύτερη συνοχή.

• Καλύψτε το βάζο με μια πετσέτα πιάτων ή χαρτί κουζίνας και στη συνέχεια στερεώστε το με ένα λαστιχάκι.

• Αφήστε το βάζο να καθίσει σε θερμοκρασία δωματίου για 24-48 ώρες. Το γάλα θα αρχίσει σταδιακά να πήζει καθώς ζυμώνονται οι κόκκοι.

• Στραγγίστε το κεφίρ μέσα από ένα πανί τυριού σε ένα φλιτζάνι, πιέζοντάς το για να βοηθήσει το υγρό να στραγγίσει.

• Το κεφίρ διατηρείται στο ψυγείο για περίπου 1 εβδομάδα.

• Φυλάξτε τους στραγγισμένους κόκκους κεφίρ για την επόμενη παρτίδα σας.

Αν είστε πιο πολύ οπτικός τύπος δείτε πώς να το κάνετε:

Παρενέργειες Κεφίρ

Υπάρχουν πραγματικά πολύ λίγα μειονεκτήματα στο κεφίρ αλλά θεωρούμε πως πρέπει να τα γνωρίζετε.

Αέρια και Φούσκωμα

Μπορεί να νιώσετε αέρια και φούσκωμα αν προσθέσετε απότομα τροφές πλούσιες σε προβιοτικά όπως το κεφίρ. Επομένως καλό είναι να το εισάγετε στην διατροφή σας σιγά-σιγά σε μικρές ποσότητες.  Καθώς το σώμα σας προσαρμόζεται θα μπορέσετε να πίνετε περισσότερο.

Ευαισθησία στο Αλκοόλ

Το κεφίρ περιέχει πολύ μικρές ποσότητες αλκοόλ. Δεν είναι πρόβλημα για τους περισσότερους ανθρώπους, αλλά εάν είστε ευαίσθητοι στις επιπτώσεις του αλκοόλ ή αποφεύγετε το αλκοόλ για οποιονδήποτε λόγο, μπορεί να χρειαστεί να παραλείψετε το κεφίρ.

Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα

Να είστε προσεκτικοί εάν έχετε εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Εάν έχετε ολοκληρώσει πρόσφατα θεραπεία κατά του καρκίνου ή έχετε μια πάθηση όπως ο HIV, μιλήστε με το γιατρό σας προτού προσθέσετε το κεφίρ στη διατροφή σας. Το κεφίρ έχει πολλά ζωντανά βακτήρια και μαγιά, τα οποία συνήθως ελέγχει το ανοσοποιητικό σας σύστημα για την πρόληψη λοιμώξεων. Αλλά εάν παίρνετε ανοσοκατασταλτικά (φάρμακα που μειώνουν την ανοσολογική σας λειτουργία), υπάρχει πιθανότητα να αρρωστήσετε από το κεφίρ.

Επίλογος

Το κεφίρ είναι ένα αρωματικό ποτό που προκύπτει από τη ζύμωση γάλακτος ή νερού με κόκκους κεφίρ. Η υφή και η γεύση του μοιάζουν με αυτές των γιαουρτιών, αλλά περιέχει περισσότερα προβιοτικά και καλά βακτήρια. Επίσης, η κατανάλωσή του συνδέεται με βελτίωση της πέψης, της υγείας των οστών και τη διατήρηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Μπορείτε να το αποκτήσετε έτοιμο ή να το παρασκευάσετε στο σπίτι. Αναμφίβολα, το κεφίρ αποτελεί ένα υγιεινό και θρεπτικό ρόφημα που προσφέρει πολλά οφέλη για την υγεία και μπορεί να ενταχθεί στην ισορροπημένη διατροφή σας με ιδιαίτερη ευκολία.

Πηγές:

https://en.wikipedia.org/wiki/Kefir

https://www.healthline.com/nutrition/9-health-benefits-of-kefir#TOC_TITLE_HDR_4

https://www.webmd.com/diet/kefir-good-for-you

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8622502/#:~:text=The%20intervention%20resulted%20in%20a,regard%20to%20their%20skin%20hydration.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8622502/#:~:text=the%20%E2%80%9C-,gut-skin%20axis%E2%80%9D,-.%20Hence

https://link.springer.com/epdf/10.1186/s40168-020-00846-5?sharing_token=oKZRN2HbozZCshUrWv78pG_BpE1tBhCbnbw3BuzI2RNRsm_2smn0iBBEMXCVrH4h-PH21yibxdSBDyW0P-RWJmfMyX-x4dYUveygNjiMZ21rnqjvfPG28W75D-rmOLhjJsojmF-qiQcDaNHK_xKH1uIv8kbrlXCzcjAnWgDzkpY%3D